برخی اصطلاحات رایج در گویش ولهجۀ مردم بیدگل(8)

آسّا	sãÃ	آرام- یواش
گمرو	Gamaru	پرسه- ولگردی
سردسّونه ای	Sare Dasune ei	موقتی
قوقو- قُه	Ghughu-Ghoh	کنایه ازشخص کودن
لوس	Lavs	شل- کسی که می لنگد
پلو ووندن	Plovundan	به سوزاندن «مو» اطلاق می شود
کیله	Kile	اندازه
یسّه	Yásse	ارّۀ کوچک که گاهی به آن «شیربُری» نیز می گویند و کارش شبیه داس است.
کار را لنگ کرد		کار را تعطیل کرد
سیا سیا		چشم غرّه
حصبانی		عصبانی
قُلمباری		فلّه ای
کلوا	Kalva	تعمیر
نه	neh	بگذار- قرار بده
بفر	Bafr	برف
پورتخال		پرتقال
کنجیل		کنجد
چفت		قفل
بُقمه		تپل
خسرو	Khasru	مادر زن یا شوهر
باخسوره		پدر زن یا شوهر
خِی تونس قال دِ د راری		خواهی توانست درست و صحیح انجام دهی
کسکلیج	kaskalij	فضولات پرندگان
پَل گیر		روی خودت بکش(در مورد پتویا لحاف)
قلبول		غربال
جک جونور	Jeke Junevar	جانوران موزی
بیا پی ام	Bia Peyam	بیا دنبالم
وردار	Vardar	بردار
وچی واچی	Vachi Vachi	جابجا کردن
هَ وادار	Ha Vãdãr	دیگر ساکت شو
اونجاده	Ounjade	در آنجا
ماقوله	Mãghule	دلیل و مایۀ رسوایی
تُنبو- تُمبو	Tonboo	زیر شلواری- تُنبان
راسش کن	Rasesh Kon	بلندش کن
چاقَ		راحت است
چاقدَ؟		برای تو راحت است؟
شوج	Shavj	لایه هایی که به دلیل ماندگی آب روی آن جمع می شوند.
خرّه	Kharre	لجن ته حوض

برگه امتحان

برگه ای که ملاحظه می فرمایید متعلق به یک دانش آموز کلاس اول دبیرستان است.ایشان بنا به دلایلی(!) از امکانات ویژه ای نیز استفاده می کند که اگر فرصت شد مفصلاْ در یک پست به آن خواهم پرداخت.

سوالی که ذهن بنده را مشغول کرده اینست که این دانش آموز با این رسم الخط و دیکته،چگونه خود را تا اول دبیرستان کشانده است؟؟؟؟

واقعاً درک املای صحیح واژه ها و اینکه این دانش آموز چه چیزی می خواسته بگوید و بنویسد، ذهن فعالی می خواهد!!!

آخر سال تحصیلی شد و.....

از اولین روزهای خردادماه تا آخر این ماه، دانش آموزان  باید ثمره 8 ماه مدرسه آمدن و درس خواندن را درطی حدود یک ماه نشان بدهند و ثابت کنند که آن همه هزینه ای که آموزش و پرورش و خانواده ها برایشان متحمل شده اند و غصه ها یی که والدین و دبیران برایشان خورده اند بیهوده نبوده  است. پس از برگزاری امتحانات، نوبت به اعلام نتیجه می رسد. دانش آموزانی که درسخوان بوده اند، زیاد نگران افتادن و تجدید شدن نیستند؛ چون در طی سال تحصیلی زحمت خود را کشیده اندو به نتیجه تا حدودی آگاهند. تکلیف عده ای را هم که به جای منزل در مدرسه نگهداری و تیمار می کردیم روشن است(درپُست قبلی در مورد برخی از آنها صحبت شد!). می مانند تعدادی که بینابین این دو گروه هستند. یعنی کسانی که اگر قبول شوند می گویند خودمان قبول شدیم و اگر تجدید شوند می گویند ما را تجدید کردند!!!

جالب است که والدین این گروه هم وقتی کارنامه فرزندشان را با نمرات کمتر از 5 می بینند به جای آنکه از فرزندشان بازخواست کنند(با وجودی که می دانند فرزندشان بازیگوش بوده و در طول سال تحصیلی هم بارها  به مدرسه جهت توضیحات احضار شده اند) باز هم دنبال کسی می گردند که به قول معروف دسته سطل را به گردن او بیاندازند و خودشان نفس راحتی بکشند.(البته این مثال از کجا آمده وچه داستانی دارد را نمی دانم!)

پدرو مادر دانش آموزی چند روز قبل به مدرسه آمدند و کارنامه فرزندشان را دیدند و بعد از اینکه چندین بار «فوت فوت» کردند؛ گفتند:«اینکه بچه ما این قدر نمره یک رقمی آورده تقصیر شماست! اگر می گذاشتید هر طور که دوست دارد لباس بپوشد و هرطور دوست دارد کفش به پایش کند؛و این قدر به او گیر نمی دادید الان قبول بود!!! ». البته ناگفته نماند که این دانش آموز همیشه پاشنه کفشش خوابیده و دکمه پیراهنش باز بود و ًهر بارکه به او تذکر می دادیم نه تنها گوش نمی داد بلکه ظاهراً وقتی منزل می رفته به والدینش می گفته:«چون امروز پاشنه کفشم را به اصطلاح «وَر کشیدم » سلولهای مغزم تحت فشارند و نمی توانم درس بخوانم !! درس خواندن باشد برای وقتی که پاشنه کفشم خوابیده باشد!!!!و دلایلی از این قبیل...»  

دانش آموز دیگری که انتخاب رشته اش  اشتباه بوده و نتیجه آن باعث شده در این رشته تحصیلی موفق نباشد می گفت:«تقصیر آقای .... است. اگر سال قبل نمی گذاشت من در درس ریاضی قبول شوم و به من ارفاق نمی کرد من مجبور می شدم  درس ریاضی را دوباره برای شهریور ماه بخوانم و کمبودها و کاستیهایم را جبران کرده و با پایه ای قویتر به سال دوم  بروم!!!!و الان تجدید نمی شدم!!» البته این دانش آموز فراموش کرده که به قول معروف: اگر را کاشتند و مگس سبز شد و اون مگس هم پرید و رفت!!

خلاصه کلام اینکه نه تنها در این مسئله هایی که مثال زدم بلکه در بیشتر کارهای روزمرّه  که برای ما اتفاق می افتند، حتی در مسائل کلان مملکتی، اگر نتیجه، مورد پسند ما نبود حتماً باید تقصیر کار شخص دیگری باشد!!! یا اینکه اغلب اوقات در حسرت روزهای گذشته ایم و در آرزوی آینده ای که معلوم نیست در آن باشیم یا نه! امروز ، که تا دیروز در انتظارش بودیم و فردا در حسرتش خواهیم بود دارد خیلی مفت و مسلّم از دستمان می رود!!!!

به راستی چرا قدری واقع بینانه به مسائل نگاه نمی کنیم و کم کاریها و نواقص خودمان را نمی بینیم. واقعاً چــــــــــــــــرا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!